Een tip van een kennis
Een kennis wees me op Heritage Fresco, en het duurde even voordat ik doorhad waarom ze dacht dat het iets voor mij was. Op het eerste gezicht is het namelijk het tegenovergestelde van wat ik doe.
De stroming ontstond in 2019 in de bergen van Toscane, rond de schilder Luciano Vittori en zijn dochter Elena. Zij behandelen hun eigen, moderne schilderijen alsof het eeuwenoude fresco's zijn: gebarsten pleister, een verweerd oppervlak, het patina van eeuwen. Wat er ontstaat lijkt van de muur van een oud Italiaans huis te komen, terwijl het onderwerp van gisteren is.
Het werk hierboven laat dat zien. Een portret, netjes opgebouwd, en daar overheen een laag scheuren en weefsel die het beeld eeuwen ouder maakt dan het is.
De omkering
En toen viel het kwartje. Ik begin met een foto en werk daarnaartoe: een opname die ik met AI, met nabewerking of met een gebouwde omgeving optil tot iets wat geen registratie meer is maar een beeld. Van foto naar kunst.
Zij doen het omgekeerd. Ze beginnen met een schilderij — met de hand gemaakt, klassiek opgebouwd — en het eindproduct is een fine-art print op Hahnemühle-fotopapier, gekasjeerd op Dibond. Dus: van kunst naar foto.
Dat is meer dan een grap over volgorde. Het gaat allebei over dezelfde grens, alleen benaderd vanaf de andere kant. Wat mij interesseert is waar een foto ophoudt foto te zijn; wat hen interesseert is hoe een schilderij zich als foto laat uitgeven. In beide gevallen zit de spanning in het materiaal en niet in het onderwerp.
Hahnemühle op Dibond is een keuze, geen verpakking
Voor wie het niet kent: Hahnemühle is katoenpapier, honderd procent cotton rag en zuurvrij, waar fotografen hun beste afdrukken op maken. Dibond is een aluminium sandwichplaat. Samen leveren ze een vlak, stevig werk dat geen lijst en geen glas nodig heeft.
Dat is precies het materiaal waar ík mijn foto's op laat afdrukken als er iets aan de muur moet. Zij gebruiken het voor iets wat als schilderij begon.
Hun oplages zijn klein — vier of vierentwintig genummerde exemplaren per ontwerp, met een echtheidscertificaat en registratie voor de herkomst. Dat is de kant van het vak die met beeldkwaliteit weinig te maken heeft en met vertrouwen alles.
Meer erover, en het werk zelf, staat op heritagefresco.com.
Wat ik ervan meeneem
Twee dingen. Het eerste is dat verwering veel moeilijker is dan het lijkt. Een willekeurige beschadiging leest onmiddellijk als een ongeluk; het moet lijken alsof tíjd het gedaan heeft, en tijd werkt volgens patronen — langs randen, in de holtes, waar vocht heeft gestaan. Wie dat namaakt, moet die patronen kennen. In digitale nabewerking geldt exact hetzelfde voor korrel en slijtage.
Het tweede is dat het niet verbergt wat het doet. Deze werken doen zich niet vóór als eeuwenoud; ze laten je het procedé zien. Dat is precies de lijn die ik zelf aanhoud bij AI-beeld: je hoort altijd wat gefotografeerd is en wat gemaakt. Wie dat wegmoffelt, maakt geen kunst maar een vervalsing.
Alleen bij mij komt het beeld uit de camera en gaat het richting schilderij. Bij hen komt het uit het penseel en eindigt het op fotopapier.
